Agent Aviva

Możliwość zaliczania składki do kosztów uzyskania przychodu pracodawcy z tytułu zawartych umów ubezpieczenia na życie - osoby świadczącej "pracę" na innej podstawie niż umowa o pracę (tj. osoby nie będącej pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy).
 

Zgodnie z postanowieniami art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106 poz. 482), oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów enumeratywnie wymienionych w powołanych ustawach. Jak wynika z powyższego w sytuacji, gdy pracodawca ubezpiecza osobę, która nie pozostaje z nim w stosunku pracy (osoby te łączy inny stosunek np. zlecenia) składka na ubezpieczenia na życie może stanowić koszt uzyskania przychodu pracodawcy. Ważnym jest, aby koszt ponoszenia ubezpieczenia na życie był kosztem ponoszonym w celu osiągnięcia przychodu. Obowiązek objęcia ubezpieczeniem tej osoby powinien wynikać z umowy łączącej pracodawcę z tą osobą.

Możliwość zaliczania składki do kosztów uzyskania przychodu pracodawcy z tytułu zawartych umów ubezpieczenia na życie - osoby świadczącej pracę na podstawie umowy o pracę (tj. pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy)

Składka na ubezpieczenie na życie pracownika opłacana przez pracodawcę, po spełnieniu kilku warunków przewidzianych w ustawach podatkowych może, stanowić koszt uzyskania przychodu pracodawcy. Możliwość zaliczania składki na ubezpieczenie na życie do kosztów uzyskania przychodu istnieje zarówno dla pracodawców będących osobami fizycznymi jak też osobami prawnymi. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w przedmiotowej kwestii są identyczne.

Zgodnie z postanowieniami art. 16 ust. 1 pkt. 59 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, oraz art. 23 ust. 1 pkt 57 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodu:
(...) składek opłaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, z wyjątkiem umów dotyczących ryzyka grup 1, 3 i 5 działu I oraz grup 1 i 2 działu II, wymienionych w załączniku do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, jeżeli uprawnionym do otrzymania świadczenia nie jest pracodawca i umowa ubezpieczenia, w okresie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, wyklucza:
a) wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,
b) możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,
c) wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.”
W związku z powyższym, po spełnieniu powołanych wyżej warunków pracodawca może zaliczyć składki do kosztów uzyskania przychodów.

Pięcioletni zakaz, o którym mowa w omawianym przepisie wymaga zmiany warunków ubezpieczenia, która może być dokonana przez wystawienie stosownego aneksu do polisy. Należy także zwrócić uwagę, iż powołany wyżej przepis traktuje jedynie o ubezpieczeniach pracowników. Jeżeli więc osobę ubezpieczoną łączy ze spółką umowa inna niż o pracę, zaliczenie wartości składek ubezpieczeniowych do kosztów uzyskania przychodów spółki na podstawie art. 16 ust. 1 pkt. 59 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 23 ust. 1 pkt. 57 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie możliwe. Przepis powyższy ma zastosowanie do każdej składki płatnej po dniu 1 stycznia 1997 r. W związku z powyższym umowy ubezpieczenia, który były zawarte przed dniem 1 stycznia 1997 r., w przypadku gdy pracodawca chciał zaliczać składkę do kosztów uzyskania przychodu zobowiązany był do dostosowania warunków ubezpieczenia do powyższych przepisów.

W myśl przytoczonych przepisów generalną zasadą jest zakaz zaliczania do kosztów uzyskania przychodu składek na ubezpieczenie na życie pracowników, za wyjątkiem umów dotyczących ryzyka grup 1, 3 i 5 działu I oraz grup 1 i 2 działu II, wymienionych w załączniku do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej. Umowami tymi są:
1. ubezpieczenie na życie,
2. ubezpieczenie na życie z funduszem inwestycyjnym,
3. ubezpieczenie wypadkowe i chorobowe jeżeli jest związane z przytoczonymi powyżej rodzajami ubezpieczeń,
4. ubezpieczenie wypadku, w tym wypadku przy pracy,
5. ubezpieczenie choroby.

W przypadku opłacenia przez pracodawcę składki na ubezpieczenie na życie (bez znaczenie czy pracodawca zaliczą ja do kosztów uzyskania przychodu, czy też nie) po stronie pracownika powstaje obowiązek opłacenia od tejże składki podatku dochodowego od osób fizycznych.

Powyższy obowiązek odprowadzania przez pracownika (faktycznie robi to za niego pracodawca) zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od składki na ubezpieczenie na życie opłacanej przez pracodawcę wynika z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90 poz. 416 z późn. zm.).

Zgodnie z przytoczonym powyżej przepisem za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Z uwagi, iż składka opłacana przez pracodawcę z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia na życie pracownika jest świadczeniem pieniężnym ponoszonym za pracownika, pracownik zobowiązany jest do opłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych od powyższej składki.

Przedstawione powyżej wyjaśnienia są jedynie stanowiskiem AVIVA Commercial Union Polska - Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S. A., które jako ubezpieczyciel (zakład ubezpieczeń) nie jest uprawnione do udzielania porad prawnych w sprawach dotyczących Klientów. W związku z powyższym nie można wykluczyć odmiennego stanowiska organów podatkowych czy też Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.