Agent Aviva

 

TESTAMENT

Pierwsze nasuwające się pytanie: KIEDY NAPISAĆ TESTAMENT?

Testament potrzebny jest każdemu, kto ma skończone 18 lat i posiada majątek (nieruchomości, udziały w firmach, większe kwoty pieniędzy, samochody itd.) - umożliwi pokierowanie losem majątku i zlikwiduje problemy z zarządzaniem – po co spadkobiercom współwłasność na składnikach spadku...? 
 

WYSTARCZY ZROBIĆ SYMULACJĘ DZIEDZICZENIA USTAWOWEGO oraz OCENIĆ, CZY TAKIE SKUTKI PRAWNE I FINANSOWE SĄ DO ZAAKCEPTOWANIA W DANEJ RODZINIE, CZY KONIECZNA JEST ZMIANA POPRZEZ SPORZĄDZENIE TESTAMENTÓW. 


JEST TO NARZĘDZIE NIEZWYKLE ELASTYCZNE

UREALNIA PROBLEM – uruchamia naszą wyobraźnię  – jeśli na serio zajmiemy się układaniem, co i kto ma otrzymać po nas  w spadku – musimy „uwierzyć” w możliwość własnej śmierci, czyli także testament.

TESTAMENT WZMACNIA POTRZEBĘ UBEZPIECZENIOWĄ 

Jedyną czynnością pozwalającą osobie fizycznej rozporządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci jest testament (art. 941 k.c.).

Wszelkie umowy rozporządzające majątkiem na wypadek śmierci są z mocy prawa nieważne – warto je jednak poddać analizie prawnej.


W Polsce obowiązuje swoboda testowania – każdy może sporządzić testament i rozrządzić  własnym majątkiem na wypadek śmierci dowolnie, bez ograniczeń.

Jeśli testament jest sporządzony poprawnie  nie ma podstaw do stwierdzenia jego nieważności – podlega on wykonaniu i jest skuteczny.

Druga połowa przypada z ustawy spadkobiercom ustawowym i nie podlega rozrządzeniu testamentowemu.

W Polsce, jeśli na podstawie testamentu powołamy do dziedziczenia inne osoby, niż nasi najbliżsi – pewnej grupie osób przysługuje wyłącznie tzw. zachowek (będzie o tym mowa poniżej). Natomiast majątek przechodzi na osoby wskazane w testamencie, zgodnie z wolą spadkodawcy.

 

NIEPODWAŻALNOŚĆ TESTAMENTU

Klienci często pytają mnie, czy to co robimy na pewno ma sens, bo przecież dobry prawnik podważy każdy testament. Otóż zwracam im uwagę, że mamy tu dwie oddzielne płaszczyzny.

Po pierwsze płaszczyzna czysto praktyczna: próbować podważać testament będą zawsze ci, którzy zostali ZASKOCZENI jego treścią oraz NIE ZGADZAJĄ się z wolą zmarłego.


Jeśli zatem treść testamentu, zgodnie z zasadami tworzenia Planu Sukcesji, jest wynikiem narady rodzinnej, a testamenty poszczególnych członków rodziny są elementami wspólnego planu – wszyscy zainteresowani będą spodziewać się, co jest zapisane w testamencie i nie będzie im zależało na tym, aby go podważyć (nawet, jeśli mieliby podstawy).

Oczywiście taka sytuacja jest sytuacją w praktyce rzadko dotychczas spotykaną (choć miałem już z nią do czynienia nie raz), mam wszakże nadzieję, że dzięki naszej pracy będzie tak coraz częściej.

Oddzielną płaszczyzną jest płaszczyzna prawna.


Otóż testament jest nieważny, jeśli został sporządzony w niewłaściwej formie. Poza tym podważyć testament można tyklo w 3 przypadkach.

Art. 945. § 1. K.C.: Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod
wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby.

Nieważność testamentu stwierdza sąd, po rozważaniu czy występują wyżej przytoczone okoliczności. Jeśli spiszemy testament na kilka lub kilkanaście lat przed śmiercią, w ramach rodzinnej akcji pisania testamentów, gdzie brali w tym udział (jako doradcy) agent ubezpieczeniowy, prawnik i notariusz – nie ma praktycznie szans na podważenie testamentu.

Jeśli natomiast pozostawiliśmy spisanie testamentu na ostatnią chwilę; kiedy jesteśmy po zawale, po wylewie, po wypadku, na lekach itp., może okazać się, że wówczas damy naszym bliskim OKAZJĘ do skutecznego podważenia testamentu. Notariusze często odmawiają sporządzenia testamentu, kiedy wzywani są do szpitali czy hospicjów. Kiedy jednak spiszą ostatnią wolę, proszę pamiętać, że notariusz nie jest biegłym lekarzem i nie może do końca gwarantować, że testament spisany został przez osobę będącą w pełni władz umysłowych...


Co za tym idzie: zawsze mogą być podejmowane próby podważenia testamentu, jednak od nas samych zależy, czy będzie to w ogóle brane pod uwagę przez naszych spadkobierców oraz czy damy im szansę na skuteczne podważenie testamentu pozostawiając wyrażenie naszej woli na ostatnią chwilę...

 

ZMIANA TESTAMENTU – w każdej chwili możemy zmienić testament:

- testament można unieważnić,

- każdy kolejny testament unieważnia poprzedni w zakresie postanowień, które uległy zmianie,

- tam gdzie brak rozrządzenia, wracają zasady ustawowe.

Niestety nie ma gwarancji, że to, co ustalimy w Planie Sukcesji będzie przez wszystkich członków rodziny do końca przestrzegane.

Mogą unieważnić swój testament lub zmienić jego postanowienia. Jeśli zrobią to z zachowaniem formy – będzie to skuteczne od strony prawnej.
 

Proszę pamiętać, że każda forma testamentu ma tę samą moc – testament notarialny może być zmieniony testamentem w formie pisemnej lub testamentem ustnym.

 

FORMA TESTAMENTU

- FORMA ZWYKŁA PISEMNA - w całości pismem ręcznym (a nie podpisana kartka wydrukowana z komputera!!!)

- mogą być problemy z podważaniem testamentu – spadkobiercy mogą kwestionować, czy jest to faktycznie pismo zmarłego oraz podważać datę – że testament został antydatowany i faktycznie sporządzony później, niż wskazuje widniejąca na nim data; a zatem w czasie, kiedy zmarły działał pod wpływem leków, błędu i innych okoliczności unieważniających rozrządzenie majątkiem.
 

- FORMA AKTU NOTARIALNEGO - zalecam!!!

- fachowe sporządzenie zgodnie z prawem,

- pewność daty i podpisu,

- niski koszt (od kilkudziesięciu do 150 zł).

Korzystając z formy aktu notarialnego proszę wziąć od notariusza przynajmniej 2 wypisy testamentu. Jeden powinien leżeć u nas w szufladzie, drugi u wykonawcy testamentu (najlepiej w innym domu – domy też płoną...). Im więcej osób wie, że sporządziliśmy testament i u którego notariusza jest on sporządzony tym lepiej – w naszym interesie jest spowodować, że bliscy nie „zapomną” o testamencie i że nasza wola zostanie dochowana.

Testament może być sporządzony:

•poprzez napisanie go osobiście pismem odręcznym, podpisanie i opatrzenie datą,  
    

Przykładowy prosty wzór

•  w formie aktu notarialnego.

Kodeks cywilny przewiduje także szczególne formy testamentów, które mogą być sporządzane wyłącznie w okolicznościach, w których zachowanie zwykłej formy jest niemożliwe lub utrudnione (np. z powody obawy rychłej śmierci spadkodawcy). Spadkodawca może oświadczyć swoją wolę ustnie, w obecności co najmniej trzech świadków.

(TESTAMENT USTNY – ART. 952 KC). Treść takiego testamentu winna być spisana przed upływem roku od takiego oświadczenia, a pismo to winien podpisać spadkodawca (jeśli żyje) i wszyscy świadkowie. W przypadku, gdy treść takiego testamentu nie została spisana, można ją w terminie 6. miesięcy od otwarcia spadku stwierdzić na podstawie zgodnych zeznań świadków złożonych przed sądem. Podczas podróży polskim statkiem morskim lub samolotem spadkodawca może złożyć oświadczenie przed dowódcą statku lub samolotu, w obecności dwóch świadków.

Świadkiem przy sporządzaniu testamentu nie może być osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych, niewidoma, głucha lub niema, nie umiejąca czytać i pisać, nie władająca językiem spadkodawcy, skazana za fałszywe zeznania. Nie może nim być także osoba, dla której testament przewiduje jakiekolwiek korzyści, a także jej małżonek oraz bliscy krewni i powinowaci.

POSTANOWIENIA TESTAMENTU  –  czyli co można zrobić w testamencie, jakimi narzędziami dysponujemy?
 

W zależności od sytuacji w rodzinie doradzamy jak sporządzić testament, co można w nim zrobić a czego nie można, jakich narzędzi używać przy spisywaniu testamentu, aby był ważny i niepodważalny.

A przede wszystkim skąd wziąść pieniądze na spłacenie spadkobierców czy na zachowki, bo o tym nie poinormuje Państwa ani prawnik ani notariusz.
 

O tym wszystkim zawsze rozmawiamy podczas naszych spotkań z Klientami.